Vanaf Cadzand-Bad wandelen we naar Sluis. Via natuurgebied Het Zwin en verdedigingsbolwerk Retranchement. Vierhonderd jaar geleden ontstaan om de toen drukbevaren Zwingeul te verdedigen tegen de Spanjaarden, maar vandaag de dag een dromerig dorpje. Hier gaan we op zoek naar de boomkikker. Onder aan de dorpszijde flonkert een langgerekte poel: het Bolwerk. Hier zijn de omstandigheden ideaal voor deze lawaaimaker. De braamstruiken zijn de favoriete plek. Bladeren en doornen bieden hem dekking en bescherming maar ook zijn gifgroene kleur geeft hem een uitstekende camouflage. Als zonnaanbidder bij uitstek, klimt hij, als de zon zich laat zien, met de zuignapjes onder zijn pootjes langs de stengels omhoog. Toch moet je geduld hebben om ze te zien.

Als de schemering invalt keren we nog eens terug op de wal voor het avondconcert. Als de schemering valt, de wind wegvalt en de temperatuur niet te laag is… begint het. Eerst horen we één kikker die vanuit het niets de stilte van de zomeravond verstoort. ‘Rá-rá-rá.’ Vervolgens valt de hele kolonie in. Een heel koor van boomkikkers zet een oorverdovend ratelend ‘rá-rá’ in. Tot middernacht mogen we hiervan genieten.

De wallen van Retranchement maken deel uit van de Toeractief-wandelroute Cadzand uit 2003. Wilt u ook op zoek naar de boomkikker, dan vindt u hieronder de complete routebeschrijving van deze ‘oude’ wandeling.

Wandeling Cadzand - Retranchement - Sluis

Route A en B
1. Vanaf VVV Boulevard de Wielingen via zebrapad oversteken en rechtsaf. Bij Y-40893 linksaf omhoog, strandopgang 5 Kievitte.
2. Eerste pad linksaf. Op splitsing links aanhouden.
3. Op volgende splitsing ook links aanhouden, omlaag. Einde asfaltpad rechtsaf.
4. Eerste weg, bij Y-5025 rechtsaf (Kanaalweg). Na bocht naar links, bij Y-40895 eerste weg rechtsaf (Noordzeestraat).
5. Voor trap linksaf, langs witrode slagboom, duinpad. Zijpaden rechts negeren.
6. Einde pad (voor Bezoekerscentrum ’t Zwin) scherp rechtsaf.
7. Op splitsing rechts aanhouden, omhoog. Op viersprong linksaf, duinpad.

Rechts kijkt u uit over natuurgebied ’t Zwin. In de verte ziet u de contouren van Knokke.

8. Bij grenspaal 369 linksaf, duinpad vervolgen. Beneden rechtdoor, asfaltweg. Op T-kruising, bij Y-18865/3 de voorrangsweg oversteken en trap af.

Vervolg routes B en C: punt 11

Vervolg route A
9. Over brug, op T-kruising bij Y-18865/1 linksaf. Op volgende T-kruising, bij Y-18865/2 rechtsaf, langs camping.
10. Einde weg, op T-kruising rechtsaf. Op driesprong linksaf (Groeneweg), asfaltweg wordt halfverharde weg.

Vervolg route A: punt 29

Vervolg routes B en C
11. Over brug, op T-kruising bij Y-18865/1 rechtsaf, schelpenpad langs kanaal (rechts).
12. Einde pad, over brug op T-kruising, linksaf. Eerste trap linksaf omhoog, schelpenpaadje (Wallenroute).

U loopt hier over de wallen van Retranchement (= verschansing), dat in 1604 is gesticht door Prins Maurits. Hier kunt u de boomkikkers (zie Toeractief 3/2007 vanaf pag.92) horen of zien.

13. Na trap omlaag, op T-kruising linksaf. Op volgende T-kruising ook linksaf richting Wallenroute (Voor horeca route C: op deze T-kruising eerst rechtsaf naar centrum).
14. Na huisnummer 12 (rechts) rechtsaf, schelpenpad (Wallenroute). Na trap omlaag, op T-kruising linksaf. Op kruising, bij Y-18602 rechtsaf (Killedijk).

Vervolg route C: punt 16

Vervolg route B

15. Op driesprong rechtsaf, halfverhard pad (Wallenroute).

Vervolg route B: punt 26

Vervolg route C

16. Op driesprong linksaf, asfaltdijk vervolgen. Bij Y-18601 rechtdoor richting Sluis. Op volgende driesprong, bij Y-18600 linksaf (Zeedijk, doodlopend).
17. Op driesprong, bij Y-18599 rechtsaf richting Sluis. Op kruising, bij Y-14774 rechtsaf, fietspad richting Sluis. Bij Y15292 rechtdoor.
18. Na bord Sluis eerste wandelpad rechtsaf (Wallenroute). Einde schelpenpad (Walplein rechts) linksaf (Nieuwe Weg, wordt Vrijstraat). Op Grote Markt rechtdoor.

Op het Walplein staat een borstbeeld van Van Dale, de grondlegger van het Nederlands Woordenboek. Hij was hoofdonderwijzer en stadsarchivaris in Slui.s
Op de Grote Markt ziet u het Belfort, waarin het stadhuis van Sluis is gevestigd. Sommige delen van dit markante gebouw dateren uit 1375 en het is het enige belfort van Nederland. De raadszaal heeft uniek houtsnijwerk en fraaie wandtapijten en schilderijen. Vanaf de vierkante toren heeft u een mooi uitzicht.

19. Bij stenen trap stadhuis (links) rechtsaf (Meerminne-straat). Tweede weg (over gracht) rechtsaf (Kaai). Einde weg linksaf (Kalkboei).
20. Op driesprong rechtsaf, asfaltpad langs gracht (rechts). Voor bord Doodlopende Weg linksaf, langs de Westpoort (= ruïne Steenen Beer, rechts). Bij Y-61407 wandelpad richting Waterpoort/Stadswallen.
21. Op splitsing rechts aanhouden. Na trap omlaag rechtsaf, weg oversteken (korenmolen De Brak met horeca links) en bij Y-61406 rechtdoor. Na de Zuidpoort (rechts) rechtdoor, schelpenpad omhoog, Wallenroute vervolgen.
22. Op T-kruising rechtsaf. Over de Oostpoort. Asfaltweg oversteken en rechtdoor, schelpenpad vervolgen. Einde pad asfaltweg oversteken en rechtsaf, tegelpad.
23. Bij Y-15292 linksaf, asfaltweg. Op T-kruising rechtsaf (Paspolder), asfaltweg wordt halfverharde weg.
24. Op driesprong scherp rechtsaf. Op T-kruising met asfaltdijk linksaf, langs kanaal (rechts).
25. Eerste weg rechtsaf, over sluis. Op driesprong, bij Y-18600 links aanhouden. Op volgende driesprong, bij Y-18601 ook links aanhouden. Eerste halfverharde pad linksaf (Wallenroute).

Vervolg routes B en C

26. Wallenroute vervolgen, langs grenspaal 364 (links). Over brug, op T-kruising linksaf.
27. In Retranchement, op T-kruising rechtsaf. Op kruising rechtdoor richting Cadzand, langs houten Standerdmolen anno 1643 (links).
28. Bij Y-2534 linksaf richting Cadzand Haven/Bad (Cadzandseweg). Op driesprong rechtsaf (Groeneweg), asfaltweg wordt halfverharde weg.

Vervolg routes A, B en C

29. Op T-kruising linksaf. Zijweg rechts negeren. Bij schrikhek linksaf, asfaltweg.
30. Op kruising rechtsaf. Meteen over kanaal linksaf (Bastingweg). Op T-kruising (met Scheldestraat) oversteken en rechtsaf, voetpad langs kanaal (links).
31. Bij brug (links) rechtsaf (Noorddijk, doodlopend), schelpenpad linkerzijde.
32. Einde pad, op kruising rechtdoor (Vlamingpolder-weg), asfaltpad linkerzijde.
33. Eerste pad linksaf, langs wit hekje. Op viersprong (bij strandopgang 9 Vlamingpolder) linksaf, duinpad (Of terug over het strand: via strandopgang en linksaf).
34. Op splitsingen rechts aanhouden. Bij strandopgang 5 Kievitte naar links, omlaag. Einde pad rechtsaf, terug naar VVV.

Informatie Afstanden : ca. 9, 17 en 26 km Vertrekpunt: VVV Zeeuws-Vlaanderen, kantoor Cadzand, Boulevard de Wielingen 44d, Cadzand-Bad, (0117) 391298, www.landjeapart.nl. Open: ma t/m za 9-12.30/13-17 uur, zo 10-14 uur. Horeca: De Parlevinker, Markt 4, Retranchement. Open: di t/m zo vanaf 10 uur. In Cadzand (bij vertrek) en Sluis (route C) zijn horecagelegenheden te kust en te keur. Bezienswaardigheden Bezoekerscentrum ’t Zwin, Gerrit van Hoekstraat 2, Retranchement, (0117) 392221. Open: di t/m za 10-17 uur, zo 12-17 uur. Entree: € 2,- p.p. Standerdmolen, Molenstraat 3, Retranchement. Open: za 13-17 uur. Entree: gratis. Belfort met raadszaal, Groote Markt 1, Sluis. Open: 13-17 uur. Entree: € 2,- p.p. Honden: Aangelijnd toegestaan. Zo komt u er: Eigen vervoer A58, afrit 36 ri Terneuzen, via Westerscheldetunnel (tol € 4,-), op rotonde N61 ri Breskens, op rotonde (in Schoondijk) linksaf ri Oostbrug (N58), op 2e rotonde rechtsaf ri Cadzand, in Cadzand (na molen) rechtsaf, in Cadzand-Bad na VVV (links) linksaf naar P. Gratis parkeren. Openbaar vervoer NS-station Vlissingen. Overvaren naar Breskens. Buslijn 14, halte Kievittenlaan (t.o.VVV). OV-Reisinformatie: 0900-9292 (€ 0,70 p/m), www.ns.nl

Deze route kwam tot stand in samenwerking met VVV Zeeuws-Vlaanderen t.b.v. Toeractief nr.3/2003.
© ANWB Toeractief. Cartografie: AnyWay Productions.