Global Positioning System: Tien vragen
Wat is een gps en wat kan ik daarmee?
Werkt een gps overal en altijd?
Hoe gebruik ik een gps thuis en onderweg?
Welk coordinatenstelsel moet ik gebruiken?
Wat is een kaartdatum?
Wat zijn waypoints, routes en tracks?
Hoe nauwkeurig is een gps?
Vervangt een gps de kaart en het kompas?
Wat is het batterijverbruik van een gps?
Wat kost een gps ontvanger gemiddeld en waar moet ik op letten bij aanschaf?

Wat is een gps en wat kan ik daarmee?

Een gps is een ontvanger van signalen van satellieten. Een gps kan hiermee uw positie bepalen. Dit kan zowel tweedimensionaal (waar ben ik op de kaart?) als drie-dimensionaal (hoe hoog sta ik?). Een gps kan ook allerlei routepunten (waypoints) in zijn geheugen opslaan en u van en naar deze routepunten brengen door middel van een eenvoudige pijl die u moet volgen. Daarnaast heeft een gps vaak vele extra's: hij rekent ook de richtingshoek uit naar uw volgende waypoint (bijvoorbeeld een berghut, een kampeerplek of bergtop). Ook bepaalt hij de snelheid waarmee u de hut of de top nadert en kan nagaan hoe lang u in (kilo-)meters en in tijd van bijvoorbeeld uw kampeerplek verwijderd bent.

Terug naar de vragen

Werkt een gps overal en altijd?

Een gps heeft één belangrijke voorwaarde, en dat is dat de gps-ontvanger vrij uitzicht heeft op tenminste drie satellieten. De ontvanger moet de hemel dus goed kunnen 'zien'. Door steen, hout en dicht bladerdek heeft een gps geen ontvangst. Door glas, tentdoek e.d. is het echter wel mogelijk. Geen ontvangst dus in de berghut of in je sneeuwhol en problemen met navigatie zijn te verwachten in kloven en couloirs en in een dicht bos, zeker als het bladerdek nat is.

Terug naar de vragen

Hoe gebruik ik een gps thuis en onderweg?

Een gps werkt met kaart-coördinaten. Deze getallen corresponderen met het coördinatenstelsel op uw kaart. Daarom heeft u ook altijd een gedetailleerde (topografische) kaart nodig (schaal 1:25.000 / 1:50.000) als u met de gps op pad gaat. Als u weet welk(e) coördinatenstelsel(s) op uw kaart staan dan selecteert u er één van in uw gps en vervolgens kunt u de coördinaten die de gps weergeeft op de kaart terugzoeken, en zo uw positie op de kaart bepalen. Andersom kan ook; u voert zelf coordinaten in (van de kaart of in het veld) en laat de gps u naar dit punt toe leiden. Tegenwoordig zijn via internet, bij bezoekerscentra of via reisorganisaties ook complete gps tochten beschikbaar.

Terug naar de vragen

Welk coordinatenstelsel moet ik gebruiken?

Het te gebruiken coördinatenstelsel is afhankelijk van uw kaart. Soms staat er maar één op, en soms wel drie. Als u kan kiezen, neem dan het coördinatenstelsel waarvan ook de lijnen over de kaart zijn getekend. U vindt meer informatie hierover in de legenda van uw topografische kaart. Wereldwijd zijn er meer dan zestig coördinatenstelsels in gebruik. Sommige zijn over de hele wereld te gebruiken, zoals het geografische coördinatenstelsel (ook wel 'lat/long' genoemd, in graden en minuten uitgedrukte coördinaten ten opzichte van Greenwich). Sommige stelsels zijn bijna wereldwijd te gebruiken, zoals het UTM grid, en andere, zoals ons eigen Nederlandse RD grid, zijn alleen voor één land geschikt.

Terug naar de vragen

Wat is een kaartdatum?

De 'kaartdatum' is een kartografisch gegeven met vreemde namen als WGS 84, Hjorsey 1951, potsdam, etc. Het heeft niets te maken met de datum waarop de kaart is gemaakt. Het is wel van groot belang dat u de juiste kaartdatum in uw gps instelt! U vindt de juiste kaartdatum in de legenda van uw topografische kaart.

Terug naar de vragen

Wat zijn waypoints, routes en tracks?

De gps legt punten vast door middel van coördinaten. Zo'n punt wordt een waypoint genoemd. Een waypoint kan u vanaf een (digitale) kaart handmatig (of via uw pc) in de gps invoeren, maar u kan ook in het veld waypoints markeren. In de gps kan u zo'n waypoint een naam of een nummer geven. Behalve punten kunnen ook complete routes in de gps worden geprogrammeerd. Dit is eenvoudig te doen door meerdere waypoints achter elkaar in een gps 'route' op te nemen en deze route onder een aparte naam op te slaan. Als u deze route wil volgen dan selecteert u deze en de gps leidt u langs alle routepunten. Als de gps tijdens de gehele wandel-, fiets of kanotocht aan staat, dan wordt deze gehele route vastgelegd als een 'track'. Een track is ook een route, alleen zijn de waypoints veel regelmatiger (bijvoorbeeld elke minuut) vastgelegd en daarom is een track veel preciezer.

Terug naar de vragen

Hoe nauwkeurig is een gps?

Zeer nauwkeurig! Vroeger was dit anders, maar tegenwoordig kan een gps bij een goede ontvangst van satellieten op 5-15 meter nauwkeurig uw positie weergeven. Ook de hoogtemeting is met sprongen vooruit gegaan en ligt, bij goede ontvangst, zo rond de 15 meter nauwkeurig. De gps-ontvanger geeft zelf (in meters) overigens aan hoe nauwkeurig de meting is.

Terug naar de vragen

Vervangt een gps de kaart en het kompas?

Nee. De kaart is onvervangbaar en vormt ook bij gps gebruik de basis! Het kompas zou in principe achterwege kunnen blijven. De meeste apparaten zijn betrouwbaar, duurzaam en behoorlijk water- en valbestendig, maar toch moet u er altijd rekening mee houden dat dit geavanceerde technische hulpmiddel uitvalt door een technisch defect of omdat de batterijen op zijn. In beide gevallen doet een gps helemaal niets meer. Houdt dus altijd een kompas en een kaart bij de hand.

Terug naar de vragen

Wat is het batterijverbruik van een gps?

Dit verschilt per merk, per model en hangt natuurlijk af van de temperatuur waarbij u de gps gebruikt. De energiezuinige modellen kunnen onder gunstige weersomstandigheden zo'n 12 uur met 2 penlites doen. Sommige gps ontvangers hebben ook een 'spaarstand' die ervoor zorgt dat de gps niet continu metingen verricht.

Terug naar de vragen

Wat kost een gps ontvanger gemiddeld en waar moet ik op letten bij aanschaf?

gps ontvangers koopt u zo rond de 136 euro. Het is goed om te weten dat de belangrijkste gps functies niet beter werken bij dure modellen, maar dat u betaalt voor de extra's (een digitaal kompas, een ingebouwde hoogtemeter op luchtdruk, een groter gebruiks- en bedieningsgemak, een kleurenscherm, etc.). Let wel goed op de hoeveelheid waypoints en routes /tracks die u in de gps kan opslaan. Dit verschilt nogal per merk en model. Wat betreft de digitale kaarten in gps-ontvangers; deze technologie staat nog in de kinderschoenen en de kaarten die in gps ontvangers zitten zijn, gezien de schaal, onbruikbaar voor wandel- en kanotochten.

Terug naar de vragen
Veelgestelde vragen over:
  COPYRIGHT ANWB 2010 -disclaimer